Bitcoin’deki yükselişi ne tetikledi?

 Bitcoin ve kripto para fiyatları, mobil borsa uygulaması Robinhood’un kullanıcıların GameStop ve son günlerde yükselen diğer hisselerde işlem yapmasını kısıtlamasının ardınan yükseliş geçti. Volatil olmasıyla bilinen Bitcoin’in fiyatı, 24 saat içinde %5’lik ralli gördü ve Bitcoin’in 30,000 doların altına düşmesiyle sonuçlanan aşağı yönlü hareket son buldu.

Kripto para piyasası değerine 100 milyar dolar daha katarak bir kez daha 1 trilyon dolara yaklaştı. Kripto paraların toplam piyasa değerindeki artış, Elon Musk’ın favori kripto parası olan, Bitcoin rakibi Dogecoin’deki artışla desteklendi. Kripto parada %200 yükseliş görüldü. Popüler borsa uygulaması Robinhood, Interactive Brokers’a ve diğer platformlara katılarak, Reddit’in WallStreetBets forumundaki boğa piyasası taraftarı bireysel yatırımcıların bir araya gelerek yükselmesine neden olduğu hisselerdeki işlemleri kısıtladı.

Son günlerde hem GameStop hem de AMC hisseleri üç haneli yükselişler gösterirken, düşüşe geçti. Bununla birlikte Ethereum, Ripple XRP, Litecoin’in de aralarında bulunduğu kripto paralar yükselişe geçerek %5 ila %10 arasında değer kazandı.

Değer açısından en büyük 17. kripto para olan Dogecoin, daha önce de sosyal medya nedeniyle balon alanına girmiş, geçtiğimiz yıl kripto parayla ilgili viral bir TikTok videosunun 1 milyon tık almasının ardından yükselişe geçmişti.

Dogecoin’deki rallinin uzun ömürlü olma ihtimali oldukça düşükken, Bitcoin ve kripto para savunucuları, Robinhood’un sert müdahalesinin blockchain temelli varlıkları ve hizmetleri yükselteceğini iddia ediyor. Londra merkezli dijital varlık yöneticisi CoinShares’in Baş Strateji Uzmanı Meltem Demirörs, “geleneksel piyasalardaki şeffaflık eksikliği, hatalara sebebiyet verdi, ve dolardaki değer kaybının da etkisiyle perakende yatırımcıları için fırsatları da ortadan kaldırdı” dedi.

Demirörs, “kripto bu güç dengesini tersine çeviriyor ve gerçekten küçük yatırımcıların yön verdiği bir hareket oldu. Bitcoin piyasaları tamamen Wall Street’in ve geleneksel finansal sistemin dışında gelişti. Kripto piyasaları akıllı telefonu olan herkese açık ve erişilebilir. Aynı zamanda Bitcoin, küçük yatırımcılardan kurumsal yatırımcılara, herkese eşit fırsat sunuyor” ifadesini kullandı.

Forbes’un haberine göre, Bitcoin ve kripto para destekçileri, Bitcoin’in fiyatındaki yükselişi sevinçle karşıladı ve insanların kripto paralara yöneldiğinin bir işareti olarak nitelendirdi. Kripto para borsası Bitfinex’in Baş Teknoloji Uzmanı Paolo Ardoino, “GameStop meselesi sahnedeyken, Bitcoin bir kez daha yükseliyor” dedi.

Açıklamasının devamında, “küçük yatırımcıları savunanlar mevcut sistemi ve finansal piyasalardaki pratikleri eleştirirken, blockchain alanında yapılan işlerin büyük bir çoğunluğunun bu bariyerler nedeniyle ortaya çıktığını hatırlamak önem taşıyor. Servetlerini büyütmek isteyen normal insanların önündeki engelleri kaldırmak, her zaman kriptonun savunduğu değerler arasında olmuştur” ifadelerini kullandı.

blockchain.com'un CEO’su Peter Smith, “bu her yerdeki kurumsal yatırımcılar için bir darbe oldu” dedi. Smith, “merkezsizleştirilmiş bireysel grupların inanılmaz bir gücü var ve finansın geleceği, Wall Street’e benzemeyen bir şekilde, bu bireysel yatırımcılar tarafından inşa edilecek. Birçok kurum ise bu gerçeği acı bir şekilde öğrenecek” açıklamasında bulundu.

Siyasi veri şirketi GeoQuant’ın CEO’su Mark Rosenberg ise artan GameStop hisselerinin ve yükselen Bitcoin fiyatının her ikisinin de “yatırım stratejisi olarak popülist öfke” olarak tanımlandırıldığını söyledi.

Açıklamasını, “bu geçtiğimiz dört yılda siyasetteki kaosun ardından gelen bir tür ‘kaos finansı’. Bitcoin de benzer bir varlık. Piyasalarda, siyasette ve toplumda dalgalanmanın artmasını bekliyoruz” diyerek sonlandırdı.

Bitcoin, Musk'ın twitiyle uçtu

 Elon Musk, Twitter hesabında profiline Bitcoin'i ekledi. Musk'ın tek kelimelik paylaşımı sonrası Bitcoin'in değeri yüzde 15 arttı.

Tesla ve SpaceX'in sahibi ve CEO'su olan Musk bir kez daha yaptığı paylaşım ile dikkatleri üzerine çekti. 

  

Geçtiğimiz haftalarda WhatsApp'ın  zorunlu güncelleme kararı sonrası rakip uygulama Signal'i öneren ve bu önerisi sonrası yanlış Signal  hissesinin yükselmesinde rol oynayan Musk bu sefer Bitcoin'i işaret etti. 

  

Amazon'un sahibi heff Bezos'un ardından dünyanın en zengin ikinci insanı konumunda olan Musk, Twitter hesabında profiline 'Bitcoin'i ekledi. 

Musk Twitter üzerinden yaptığı paylaşımda ise "Geçmişe bakınca kaçınılmazdı" ifadesine yer verdi. 

  

Musk, daha önce profiline “Dogecoin” veya “Dogecoin CEO’su” ifadelerini sabitlemiş ve dikkatleri üzerine çekmişti. 

Musk bu paylaşımı yaptıktan sonra Dogecoin'in değeri yaklaşık 10 kat artmıştı.

BITCOIN'IN DEĞERİ YÜZDE 15 ARTTI

Reuters'ın haberine göre, Musk'ın son paylaşımı sonrası Bitcoin'in değeri yaklaşık yüzde 15 oranında arttı.

Bitcoin duraklarken Ethereum neden rekor kırıyor?

 Dünyanın ikinci en büyük kripto parası Ethereum, 2018 yılının başından bu yana yeni bir rekor kırdı.

Ether ismiyle işlem gören Ethereum’un fiyatı genellikle Bitcoin’deki fiyat hareketleriyle paralellik gösterir. Ancak geçtiğimiz hafta Ethereum yükseliş gösterirken, Bitcoin yatay seyretti. Ethereum’daki dev rallinin sonucunda, Ekim ayının başında Bitcoin’de ve diğer kripto paralarda yükseliş başladığından bu yana %300 artış görüldü. Bu yükselişin ise gelişen merkezsizleştirilmiş finans (DeFi) pazarı tarafından yön bulduğu düşünülüyor. DeFi sisteminde ise, Bitcoin ve diğer kripto para teknolojilerinin, kredi ve sigorta gibi geleneksel finans enstrümanlarını oluşturmak için kullanılabileceği öngörülüyor.

CoinDesk’in fiyat endeksine göre Ethereum, tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşarak 1,439 dolar seviyesine yükseldi. MyEtherWallet’ın Operasyon Direktörü Brian Norton, “2020’de DeFi ekosisteminin yükselişinin Ethereum’u etkilediğini gördük. Öncelikle Şubat ayında toplam piyasa değeri olarak 1 milyar doların üzerine çıktı. Şimdi ise yalnızca 11 ayda 20,5 milyar dolarlık piyasa değerine ulaştı” dedi. Açıklamasının devamında, “bu büyüme getiri arayışında olan birçok yeni kullanıcıyı çekti” ifadesini kullandı.

Geçtiğimiz yıl Ethereum uzun zamandır beklenen, ölçeklenebilirlik ve güvenliği geliştirecek bir düzenleme sürecine başladı. Bunun sonucunda, ağın devamlılığını sağladığı için ödül olarak Ethereum’un kripto paralarını edinen kişiler, süreçten çıkarılacak. Bunun yerine Ethereum kullanıcıları, ağı güvenli hale getirmek için kripto paralarını yatırabilecek ve bunun karşısında ödül kazanabilecek. Uzun süredir piyasaya sürülmesi beklenen Ethereum 2.0 ve neredeyse tamamen Ethereum’un blockchain’i üzerine kurulu olan DeFi pazarındaki yükseliş, geliştiricilerin bu ağa yönelmesine neden oldu.

Norton, “Ethereum’daki geliştirici aktivitesini izliyorum çünkü bu varlığa yönelik talebi arttıracak yeni ve daha iyi kullanım alanlarının geldiğine işaret ediyor” dedi. Devamında, “Ethereum’un Bitcoin’den beş kat daha fazla aktif geliştiricisi var ve her gün hızla yeni geliştiriciler kazanmaya devam ediyor” açıklamasında bulundu. Bitcoin ve kripto komünitesindeki birçok kişi, bu geliştirmenin Ethereum’un ağındaki artan taleplerle daha iyi baş etmesine yardımcı olacağını düşünüyor.

Forbes’un haberine göre, kripto borsası Bitfinex’in Teknoloji Direktörü Paolo Ardoino, “DeFi projelerindeki patlama, Ethereum için sıkıntı oluşturmuş olsa da, ağın talebi karşılayabilmesi için gerekli çözümler geliyor” dedi. Aynı zamanda Ethereum’daki ralli, bu ay 42,000 dolar seviyesinin üzerine çıkarak kendi rekorunu kırmış olan Bitcoin’in sonunun geldiği anlamına gelmiyor. Bitcoin Aralık ayında, kurumsal yatırımcıların kripto paraya ısınması ve PayPay gibi ödeme devlerinin desteğiyle, 2017 yılında kırdığı 20,000 dolar rekorunun üzerine çıktı.

Ardoino, “Bitcoin’le ilgili algılar oldukça boğa piyasası taraftarı” dedi. Açıklamasının devamında, “Bitcoin, içinde bulunduğumuz on yılın sonunda paranın doğasını değiştirecek olan birçok proje için somut bir temel oluşturuyor. Hızla yükselen kripto boğa piyasasında, artış gösteren rakip kripto paraları savunanların, her şeyi Bitcoin’e borçlu olduklarını hatırlamaları gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Geleceğe bakıldığında, uzun süredir zorluk çeken kripto para yatırımcıları, üç yıl süren ayı piyasasının ardından Bitcoin’in rekor rallisi ve kriptonun zaferiyle, Ethereum’daki yükselişten umutlu. 

eToro’nun Kripto Varlıklar Analisti Simon Peters, “inanıyorum ki 2021’de Ethereum’un 2,500 dolar seviyesine ulaşması mümkün, çünkü içinde bulunduğumuz kapsamlı kripto boğa piyasasının faydasını görüyor” dedi. Devamında, “Ethereum’un kırdığı rekor yalnızca bir başlangıç olabilir” açıklamasında bulundu.

Bitcoin ‘daha iyi bir altın’ mı yeni bir balon mu?

 Bitcoin yatırımcıları son dönemde dev bir ralliyle karşı karşıya kaldı. Bitcoin fiyatında, 2020 yılında dört misli yükseldi. Şimdi Bitcoin’in bir balon mu, yoksa daha iyi bir altın mı olduğu sorgulanıyor?

Bitcoin yatırımcıları dev bir ralli yaşıyor. 2020 yılının son dönemlerinde, Bitcoin fiyatı dört kat yükseldi. Bu yükseliş, kripto paranın neredeyse 20,000 dolara yükselmesinin ardından, fiyatların düşmesi ve değerinde görülen üçte ikiden fazla kaybı hatırlattı. Bir zamanlar uyuşturucu kaçakçılarının ve liberterlerin kullandığı düşünülen Bitcoin’in, yine de, birçok işlemde kullanışlı bir para birimi olarak kullanılmaya başlaması için zaman var.

Ancak Bitcoin’de son dönemde görülen yüksek volatilite, büyük yatırımcıların Bitocin’in daha geniş kitlelerce benimseneceği yönündeki spekülasyonlarından kaynaklanıyor. Büyük yatırımcılar ve uzmanlar, Bitcoin’in enflasyon karşısında altından daha iyi bir koruma aracı rolü oynayacağını düşünüyor.

Bitcoin’deki yükselişin nedeni ne?

2020 yılında ortaya çıkan pandemi sürecinde küresel finans piyasaları alt üst olurken, Bitcoin’in yaygınlaşma konusunda adımlar attığını gösteren bazı gelişmeler yaşandı. Ekim ayında, küresel ödeme devi PayPay, müşterilerine Bitcoin’le alışveriş yapma imkanı tanıdı. Aynı zamanda bazı büyük finans oyuncuları da yatırımcıların portföylerine kripto paraları eklemesini kolaylaştıran fonlar oluşturdu.

Dünyanın merkez bankaları tarafından küresel finans sistemine pompalanan bol miktarda para da, bu hamlenin enflasyonu yükseltebileceği konusunda endişeler doğurdu. Bunun sonucunda da her ikisi de nadir varlıklar olduğu için, altın ve Bitcoin’e yönelik ilgi yükseldi.

Yeni bir balon mu?

Yukarı yönlü her hareket, Bitcoin’in savunucularını heyecanlandırıyor ve dikkat çekiyor. Tüm kripto paraların toplam piyasa değeri, 7 Ocak tarihinde, ilk kez 1 trilyon doların üzerine çıktı. Robinhood ve Revolut gibi önde gelen teknoloji start-upları, kripto paraları borsa ve bankacılık uygulamalarının kilit bir birimi haline getirdi.

Yine de kripto paralara yönelik yatırımlar, riskli ve volatil olmaya devam ediyor. Zira bu yatırım araçları, değişken bir piyasada, düzenlemelere büyük oranda tabi tabi olmayan riskli ve volatil yatırımlar olmaya devam ediyor. 2021 yılının başında Bitcoin’deki yükseliş, o kadar hızlı oldu ki son 50 yılda diğer finansal varlıklarda görülen yükselişleri geride bıraktı.

Bitcoin’i kim alıyor ve kullanıyor?

Mike Novogratz ve Alan Howard gibi tanınmış yatırım uzmanları, Bitcoin ve diğer kripto paralara yüz milyonlarca dolarlık yatırım yaptı. Fidelity Investments tarafından 2020 yılında gerçekleştirilen bir anketin sonucuna göre, kurumsal yatırımcıların %36’sı portföylerinde kripto para bulunduruyor. Her 10 katılımcıdan 6’sı Bitcoin’e ve diğer kriptolara yönelik ilgilerini dile getirdi. Bu oran 2019 yılında, %50’den azdı.

Bitcoin oldukça riskli bir varlık olmaya devam ediyor. Bunun nedeni yatırımcıların büyük miktarlarda kripto para alımı yapan bazı yatırımcıların, piyasalarda büyük dalgalanmalara neden olabilmesi. Bitcoin’in dijital sisteminde takip edilebilen anonim hesapların %2’sinden azı, mevcut arzın %95’inden fazlasını kontrol ediyor. Bu yatırımcıların Bitcoin’den çıkması, tüm piyasayı alt üst edebilir.

Yatırımcılar için neden çekici?

Bu sorunun en kısa cevabı, açgözlülük ve korku. Bitcoin’in savunucuları son dönemde görülen rallinin diğer yükselişlere benzemediğini ve varlığın, kurumsal yatırımcıların girişiyle olgunluğa eriştiğini iddia ediyor. Hükümet tahvilleri gibi geleneksel varlıklarda sıfır seviyesinde ya da negatif getiriler, serbest fonları alternatif arayışına yöneltirken, Bitcoin’deki rekor ralliler fırsatı kaçırma korkusu yaratıyor.

Bitcoin karşıtları, kripto paranın kaçınılmaz olarak yeniden çöküş yaşayacağını söylerken, birçok kişi de son dönemde fikir değiştirdi. Bunun nedeni yeterli miktarda kişinin Bitcoin’i savunduğunu düşünmeleri oldu. Aynı zamanda Bitcoin’in enflasyon riskine ve dolardaki herhangi bir zayıflığa karşı yasal bir koruma oluşturması konusunda da tartışmalar devam ediyor.

Bitcoin neden altınla karşılaştırılıyor?

Arzı sınırlı olan bir varlık olarak, altın geleneksel olarak enflasyona karşı bir koruma olarak görülüyor. 2020’nin Ağustos ayında ise, rekor bir yükseliş gerçekleştirdi. Hükümetler para basmaya hız verebilirler ve bu nedenle para birimlerini değersizleştirebilirler. Ancak madenciler, piyasaları altına boğamaz. Bitcoin’in yatırımcılar için çekiciliğinin bir kısmı da, hükümetler ya da parasal politikalar tarafından kontrol edilmiyor olması ve arzının altından çok daha sınırlı olması.

Korona virüs pandemisinin yarattığı ekonomik zorluklara karşı hükümetlerin ve merkez bankalarının dev harcama paketleri, ekonomiler toparlanma gösterdikten sonra enflasyonda yükseliş korkusu ortaya çıkardı.

Bunun sonucunda, enflasyon henüz görülmemiş olsa da Bitcoin’e “dijital altın” olarak bakanların sayısı yükseldi. Eğer Bitcoin, şimdi altına yönelmiş olan yatırımların yarısı kadar bir miktarı bile çekmeyi başarsa, JPMorgan Chase analistlerine göre, uzun vadede 146,000 doları geçebilir.

Yanlış şifre 220 milyon doları silecek!

 Bitcoin hesabının şifresini unutan bir Alman yazılımcının şifresini doğru tahmin edebilmek için sadece iki hakkı kaldı. Stefan Thomas adlı yazılımcı eğer 2 tahmin hakkını yanlış kullanırsa 220 milyon dolar kaybedecek.

Son bir yılda yüzde 340 değer kazanan Bitcoin, bu haftayı iyi geçirmese de yatırımcısının yüzünü güldürdü.  

San Francisco’da yaşayan Alman yazılımcı Stefan Thomas ise Bitcoin'den tüm kazandığını teknoloji yüzünde kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya.

10 yıl önce iş karşılığında tanesi ortalama 4 dolardan 7.002 Bitcoin alan Thomas, şu sıralar milyoner oldu. Ancak çok önemli bir sorunu var...

ŞİFREYİ UNUTTU, İKİ HAKKI KALDI

Thomas bu hafta New York Times’a yaptığı açıklamada, şifresini unuttuğunu ve yaptığı 8 denemenin ardından hard diskinde yer alan elektronik cüzdanına erişebilmek için sadece iki şifre hakkı kaldığını belirtti. 

Thomas bu iki hakkında da doğru şifreyi giremezse 220 milyon dolar değerindeki kripto paraya ulaşamayacak.

Times’ın raporuna göre dünya genelinde kripto paraların yüzde 20’si cüzdanlara erişimin kaybedilmesi sebebiyle kayıp.  

Bitcoin 42 bin dolara dayandı

 Dijital para Bitcoin rekor üstüne rekor kırıyor. Kurumsal şirketlerin almaya başlaması ve yatırım bankalarının önerileri yükselişi destekliyor

2021 yılının favorisi Bitcoin oldu. Yılın ilk gününden bu yana yükselen Bitcoin değeri 20 bin dolardan 41 bin 800 puan seviyesine kadar çıktı.

Piyasalarda 12 yıl önce işlem görmeye başlayan ve ilk çıktığında kur fiyatı 1 dolar=1309 Bitcoin olan kripto para birimi rekorlarını her geçen gün yeniliyor.

JP Morgan 146 bin dolara kadar yükselme potansiyeli bulunduğu belirtilen Bitcoin kısa sürede 42 bin dolara yaklaştı.

Analistlere göre Bitcoin ile birlikte altcoin piyasalarında da güçlü bir yükseliş gözlendi. En büyük altcoin olan Ether, üç yılın ardından ilk kez 1,200 doların üzerini gördü. Bu yükseliş, Ether’i piyasa değeri bakımından dünyanın en değerli varlıkları listesinde 88. sıraya taşıdı. En büyük 10 kripto para arasında yer alan XRP son 24 saat içerisinde yüzde 16.66 değer kazanarak 4’üncü sıraya yükseldi.

Kripto para piyasalarında son 24 saatte en yüksek hacimli 100 birimden 78 birimin değeri düşerken, düşenlerden 8 birim ilk 10 birimin arasındaydı.

Kripto para piyasalarında toplam hacim yaklaşık 5.0 milyar dolarlık artışla 1 trilyon 22.88 milyar dolara yükselirken, piyasalarda 24 saatlik işlem hacmi ise yaklaşık 14 milyar dolarlık artışla 185 milyar dolara yükseldi.

Toplam 8,209 kripto para biriminin işlem gördüğü 34,018 piyasadaki toplam piyasa hacminin yüzde 70.1’ini Bitcoin oluşturuyordu.

Bittrt Araştırma’nın analizinde, kripto para piyasasının kümülafit değerinin 1 trilyon doları aştığına işaret edildi ve şöyle denildi:

"Kevin Warsh, eski Fed guvernörü, katıldığı bir programda Bitcoin hakkında yorum yaptı. Dolar endeksinin güç kaybetmesinin üzerinde duran Warsh, Bitcoinin durumdan olumlu etkilendiğini dile getirdi. Guvernör ayrıca, içinde bulunduğumuz durumda yatırım sepetinde Bitcoine de yer vermenin mantıklı olduğunu dile getirdi."

Kurumsal yatırımcıların çıkartılan bütün yeni Bitcoinleri aldıklarına da işaret edilen analizde, "Grayscale ise neredeyse yeni üretilen tüm Bitcoinlerin üç katı kadar alım gerçekleştirdi. Geçtiğimiz ay 72,950 adet Bitcoin alan firmanın alımlarına karşın madenciler 28,112 adet Bitcoin üretti. Alıcılar, Bitcoin depoluyor ve uzun vade için soğuk cüzdanlara çekiyor. Borsadaki BTC miktarı azalıyor, arz kısıtlanıyor. Bu durum karşısında ise fiyatlarda yukarı yönlü hareketliliğin devam etmesi bekleniyor" denildi ve eklendi:

"Bitcoin Financial Timesın kapağında yer aldı. Dünyanın en büyük iş gazetelerinden biri olan Financial Times, yükselişin ardından Bitcoin grafiğine yer verdi. Medyanın dikkatini çeken kripto para biriminin yükselişinin balon olmadığının altı çiziliyor."

Dijital para birimlerinde riskler ve fırsatlar

 Avantajlarına rağmen dijital paraların dezavantajları da yok değil. Bunlardan en önemlisi yazılımlarının güvenliği konusu. IMF raporunda da bunlara değiniliyor.

Teknolojik finansal finansal piyasaların daha da sanallaşması, beraberinde dijital ve kripto para piyasalarında hareketlilik getirirken bu süreç yeni ipucu korona virüs salgınıyla daha ileri bir noktaya taşındı. Belki de yıllarca alacak türden bir değişim, salgının etkisiyle yaklaşık bir yıl içinde gerçekleşti. Örneğin İsviçre Merkez Bankası kısa bir süre önce “blok zincir) teknolojisine sahip elektronik kronu piyasa sürdü. Bahama Merkez Bankası aynı zamanda bu yılın Ekim ayında gerçekleştirdi. Dünyanın en önde gelen ekonomilerden Çin'in Merkez Bankası'nın finansal piyasalaraği dijital para hazırlıklarına devam ettiği biliniyor; 2035 reklamına kadar bu sürecin tamamlanacağına yönelik planın açıklamasına başlayacaktır.

Bu gelişmeler yeni bir finans sisteminin ayak seslerine benziyor. Bitcoin'in, piyasa oyuncuları hızla artan ve yaygınlaşan bir talep görmesiyle birlikte oluştu. Özelikle son Amerika ve İngiltere merkezli yatırım şirketi, milyonlarca dolarlık Yatırımlarını kripto paralar lehine kullandıklarını açıkladı. Bunun yanında Meksika'nın en büyük medya kuruluşlarının sahibi olan milyarder Ricardo Salinas Pliego Twitter'dan paylaşımda, likit değişimlerinin yüzde 10'unu Bitcoin'e yatırdığını duyurdu.

Bitcoin bu merkezli piyasa, kripto para piyasalarına birtakım çekincelerle yaklaşan bazı ekonomist ve kuruluşların görüşlerinin pozitif yöne evrilmesine de neden oldu. Sürecin başında kripto para piyasalarına tereddütle bakan dünyaca ünlü ekonomist Nouriel Roubini, Yahoo Finans muhabirlerine, önceden “kötü para” olarak adlandırdığı Bitcoin'i artık “Yüzde Yatırım” aracı olarak bildirisini ifade etti. Dünya genelinde çevrilmiş bu dönüşümü, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) ile okuyarak bir anket de açık bir formda ortaya koydu. Ankete göre, dünya genelinde merkez bankalarının dijital para sistemlerine ilgisi bir önceki yıla göre yüzde 10 artmış durumda. Birçoğunun gelişmekte olan diğer bankası olması. Gelişmekte olan ülkeler,

Dijital para sistemlerindeki bu gelişmelerde, önde gelen bazı Avrupa ülkeleri ve ABD ise daha yavaş ilerliyor. Özelikle Avrupa'da online ödeme sistemleri konusunda itici özel teşebbüs gücü, dijital para ilerlemenin önündeki en büyük engeli oluşturuyor. Diğer yandan, geleneksel finans araçlarına bağlılığıyla ABD'de ise Facebook'un üzerinde çalıştığı "Terazi" isimli yeni kripto para birimi ve PayPal olmak üzere ödemelerde Bitcoin'i kabul başlaması, Batı merkezli daha fazla bankanın dijital paraya geçiş değişimindeki düşüncelerini gözden geçirmelerine yol açtı. Kanada Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Timothy Lane'in kısa bir süre önce düzenlediği basın toplantısında, Kovid-19 nedeniyle hızlanan online aktivitelere,

Riskler ve fırsatlar

Günümüzde teknoloji ve finansal altyapıların süratle gelişmesiyle birlikte, para transferlerinde kullanılan EFT ve SWIFT gibi klasik yöntemlerin yavaş ve yüksek maliyetli kaldığı görülüyor. Nakitsiz bir dünya (bilhassa merkez bankaları tarafından sağlanan güvenirliği yüksek dijital paralarla birlikte) çok daha az sayıda hırsızlık olayı, daha ucuz finansal hizmetler, banka ve diğer zorunlu bağımlılıklar olmaksızın cep telefonuna sahip herkesin bankacılık hizmetlerine sahip olması ve yapılan işlemlerin takip edilebilirliğinden kaynaklanan bütçe kontrol avantajları gibi birçok fırsatı beraberinde getiriyor. Ayrıca bireysel faydalarının yanı sıra, kamunun da finansal işlemlerini daha hızlı gerçekleştirebilme imkânına kavuşmasının ve coin’lerden elde edilen gelirin vergiye tabi tutulmasının da kamunun ve devletlerin yararına olabileceği vurgulanıyor.

Avantajlarına rağmen dijital paraların dezavantajları da yok değil. Bunlardan en önemlisi yazılımlarının güvenliği konusu. Geçtiğimiz yıllarda basına da yansıyan pek çok veri ihlali haberi göz önüne alındığında, veri güvenliği sorunu önemli bir problem olarak önümüzde duruyor. Finansal teknoloji uzmanları (birçok yeni fikrin dayandığı) yeni kripto grafik sistemlerin tüm vaatlerine karşın, yeni bir sistemin olmazsa olmazları olan şeffaflık, sürdürebilirlik ve güvenilirlik açısından yetkinleşmesinin 5-10 yıl daha sürebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Diğer taraftan devletler ya da bağımsız denetleme kuruluşlarının kontrol ya da gözetiminde olmayan kripto paraların yasadışı faaliyetlerde kullanılmaya açık oluşu da çok önemli ve tehlike arz eden bir konu olmayı sürdürüyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından Ekim ayında yayımlanan bir raporda, gerekli yasal düzenlemelerden yoksun Merkez Bankası Dijital Para Sistemleri’nin (CBDC) yasa dışı finansmanın önünü açacağından ve yerel makamların sermaye akışlarını kontrol etmesini zorlaştıracağından endişe ediliyor. Rapor ayrıca, yeterli güvenlik önemleri olmaksızın dijital paraların ortaya çıkmasının merkez bankalarının etkinliğini zayıflatabileceğini ortaya koyuyor. Can alıcı uyarı ise para politikalarında yaşanacak bir zaafın para birimlerini istikrarsızlığa sürükleyeceği hususunda.

Kovid-19 aşılamalarına başlanmasıyla aşılamalara aşılamadaki yerlerdeki yoğunlaşma arttı. Hem salgının yarattığı derin ekonomik etkinin giderilmesi hem de salgın sonrası oluşmaya yeni finansal fırsatlara dünya ekonomisinin tarafları için dijital ve kripto paralar, risklerden korunmak ciddi bir imkân olarak görülüyor. Bu sefer merkez bankalarının kendi dijital paralarını çıkarması hem değişen teknolojiye ayak uydurma hem de olası risklere karşı tüketicileri korumak düzenleyici otoritelerin denetiminde olması yararlı olacaktır.